Metoda toczącej się sfery jest jednym z najczęściej stosowanych sposobów projektowania systemów ochrony odgromowej do określania stref ochronnych wokół budynków i konstrukcji. Istota metody polega na wyobrażonym toczeniu sfery o określonym promieniu po powierzchni obiektu wymagającego ochrony. Wszystkie punkty, do których może dotknąć sfera, są potencjalnie narażone na uderzenie pioruna. Ta metoda pozwala określić rozmieszczenie piorunochronów i strefy, w których należy zainstalować dodatkowe elementy ochrony.

Główne etapy obliczania ochrony odgromowej metodą toczącej się sfery:

  1. Określenie promienia sfery: Promień sfery zależy od poziomu ochrony odgromowej, który jest wybierany na podstawie wymagań normy IEC 62305 lub innych podobnych norm. Na przykład, dla poziomu ochrony I (najwyższego) promień sfery wynosi 20 m, dla poziomu II – 30 m, dla poziomu III – 45 m, dla poziomu IV – 60 m.

  2. Toczenie sfery: Wyobrażenie toczenia sfery po wszystkich powierzchniach obiektu. Wszystkie obszary, które nie są dotykane przez sferę, znajdują się w strefie ochrony, natomiast obszary, których sfera dotyka, wymagają ochrony.

  3. Rozmieszczenie piorunochronów: W miejscach, gdzie sfera dotyka powierzchni, rozmieszcza się piorunochrony, które chronią przed bezpośrednimi uderzeniami pioruna. Mogą to być wolnostojące piorunochrony na betonowych podstawach, pręty, maszty lub inne konstrukcje ochronne.

  4. Budowa strefy ochronnej: Na podstawie rozmieszczenia piorunochronów określa się strefę ochronną. Często wykorzystuje się rysunki, schematy lub plany do przedstawienia stref, które zapewniają ochronę przy toczeniu sfery.